Dr. Edwin de Vrij is plastisch chirurg, werkzaam in het UMCG en in het Expertisecentrum voor Dupuytren in het Ommelanderziekenhuis in Scheemda. Hij vertelt over de ziekte van Dupuytren, wat is het en welke behandelingen zijn mogelijk.
-
Dr. Edwin de Vrij
Zoek allemaal een plek. Dan gaan we verder met de volgende presentatie. Die is van mij.
-
Dr. Edwin de Vrij
Ik mag jullie wat vertellen over de ziekte van Dupuytren, wat het is en wat de behandelmogelijkheden zijn. Dan ga ik wat dieper op in wat het verschil is tussen de verschillende behandelmogelijkheden.
-
Dr. Edwin de Vrij
Dit ben ik, Edwin de Vrij. Ik woon in Groningen met mijn vrouw en twee kinderen. Ik heb als hobby’s gitaar spelen en het bouwen van Duplo- en Lego-creaties met mijn kinderen en mijn vrouw. Daarbij heb je je handen erg nodig, dus ik kan me goed inleven in mensen die problemen hebben met de hand, dat je dan bijvoorbeeld je hobby niet meer kan uitoefenen. Ik ben in 2017 afgestudeerd als arts. Dat is na een studie van biologie en geneeskunde. In 2019 ben ik gepromoveerd tussen de werkzaamheden door.
-
Dr. Edwin de Vrij
Ik heb gewerkt in het Martini Ziekenhuis bij de chirurgie. Dat is ook een brandwondencentrum. Mijn opleiding gedaan in het UMCG en in Scheemda in de provincie Groningen. Een jaar in Zwolle gewerkt.
-
Dr. Edwin de Vrij
Ik ben dit jaar mijn specialisatie afgerond en als plastisch chirurg aan de slag gegaan, ook in het UMCG Groningen en het Ommelanderziekenhuis in Groningen, waar we ook het Dupuytren expertisecentrum hebben.
-
Dr. Edwin de Vrij
Ik voer de breedte van het vak uit: plastische, reconstructieve en handchirurgie. Dat laatste past natuurlijk binnen de Dupuytren.
-
Dr. Edwin de Vrij
Wat is nou Dupuytren? Ga ik vertellen. Ik vertel jullie wat relevante patiëntfactoren zijn waar je misschien zelf iets aan kan beïnvloeden. Wanneer trek je aan de bel? Wanneer vinden wij dat je aan de bel moet trekken? Wat zijn de behandelopties als je aan de bel hebt getrokken? Dan hebben we tijd voor vragen en discussie met elkaar.
-
Dr. Edwin de Vrij
Dupuytren is vernoemd naar de Franse arts Dupuytren, die het in 1831 al beschreef. Het is een goedaardige chronische aandoening van bindweefsellaag die onder de huid zit, juist oppervlakkig van de pezen. Die kan knobbels vormen. Die knobbels kunnen doorgroeien tot een streng wat richting de vingers gaat en een samentrekking geeft, een kromstand van de vinger, een contractuur.
-
Dr. Edwin de Vrij
Het behoort tot de familie van de fibromatosis aandoeningen zoals Ledderhose, waar jullie net een praatje over hebben gehad, en Peyronie, en knucklepads. Knucklepads zijn verdikkingen van de bindweefsellaag op de knokkels aan de rugzijde van de vingers. Het komt best veel voor in Nederland, ook vaak in families.
-
Dr. Edwin de Vrij
In Groningen hebben mijn collega’s onderzoek gedaan. We hebben 750 willekeurige Groningers bij de hand genomen en de hand bekeken. Daar bleek 20% Dupuytren te hebben.
-
Dr. Edwin de Vrij
4% van die 750 had ook al een contractuur.
-
Dr. Edwin de Vrij
Als je dat visueel weergeeft: dit zijn 100 poppetjes. Die onderste rij zijn er 20. Die hebben allemaal Dupuytren. Vier daarvan hebben een contractuur.
-
Dr. Edwin de Vrij
Zeven jaar later zijn de mensen opnieuw gevraagd. Van die onderzochte deelnemers bleek 20% een verdere verslechtering te hebben van de kromstand. Dat past bij een progressieve aandoening, dat het slechter wordt met de tijd. Als je dat extrapoleert, vertaalt naar de tegenwoordige tijd, 2026, met de gegevens van het CBS, hebben we meer dan 18 miljoen Nederlanders. Als 20% daarvan Dupuytren heeft, zit je op 1,5 miljoen mensen.
-
Dr. Edwin de Vrij
Ter vergelijk: mensen met suikerziekte hebben we 1,2 miljoen van ongeveer. Mensen met borstkanker 200.000. Het is een aandoening, Dupuytren, die veel voorkomt in de populatie. 4% van de mensen zou neerkomen op ongeveer 300.000 mensen met een kromstand.
-
Dr. Edwin de Vrij
Uiteindelijk zal iemand met een kromstand waarschijnlijk een dokter opzoeken, een huisarts of een medisch specialist. Het komt vaker voor bij mensen boven de 50, bij mannen, mensen met suikerziekte, epilepsie of leverziekten. Als mensen meer dan twee glazen alcohol drinken per dag. Mensen die roken. En in populaties met belaste handwerkzaamheden, zoals hockey of met trillende apparaten.
-
Dr. Edwin de Vrij
Deze in het rood zijn factoren waarvan we denken dat je iets aan zou kunnen doen wellicht: diabetes, suikerziekte. Type één kun je aangeboren mee worden, maar type twee komt vaak voor bij mensen met overgewicht. Dus misschien is afvallen goed voor je. Alcohol kun je minder nuttigen. Stoppen met roken is altijd verstandig voor hart, longen, maar ook voor Dupuytren-risico. En belastende handwerkzaamheden, misschien is het verstandig om die werkzaamheden minder te doen.
-
Dr. Edwin de Vrij
Wanneer moet je aan de bel trekken? Als er een kromstand ontstaat. We geven vaak mensen aan: 30 graden is ongeveer wanneer je de hand niet meer plat op tafel krijgt en er een potlood of een pen tussendoor kan, tafelbladtest. Of als je er hinder van ervaart. Als voorbeeld: een vinger hoeft misschien nog niet krom te staan, maar als je pianist bent en je vinger staat naar elkaar toe en je kan geen octaaf meer spelen, dat is heel lastig. Dan kan dat ook al voor jou een reden zijn om een behandeling te zoeken, ook al staat hij nog niet krom. Sommige patiënten ervaren pas last ervan als hij veel verder krom staat. Dan ben je ook welkom.
-
Dr. Edwin de Vrij
Maar wacht niet te lang.
-
Dr. Edwin de Vrij
Volgens de Nederlandse richtlijn heb je verschillende behandelmethodes die we mogen uitvoeren in Nederland. De naaldmethode, dus de percutane naaldfasciotomie, afgekort PNF.
-
Dr. Edwin de Vrij
En de operatieve methode met het mes, een selectieve of partiële fasciëctomie of de dermatofasciëctomie. Bij die laatste gebruik je ook een huidtransplantaat om aangedane huid te vervangen. Gaan we zo in detail op in.
-
Dr. Edwin de Vrij
Andere behandelopties vallen niet onder de standaardzorg, niet onder de vergoede zorg, omdat er nog onvoldoende bewijskracht is in de literatuur dat we die mogen uitvoeren. Een aantal behandelingen zijn in onderzoeksverband, bijvoorbeeld radiotherapie. We hebben een studie lopen in het UMCG waarvan we nu de inclusie vol hebben, dus daar kunnen helaas nu niet meer mensen aan meedoen. De DEPART-studie waarbij we kijken wat het effect is van bestraling op Dupuytren.
-
Dr. Edwin de Vrij
Je kan wel op eigen kosten onvergoede zorg opzoeken en bestraling laten verrichten op je hand, maar weet dan dat er nog niet voldoende bewijskracht is met de wetenschap of het echt gaat werken, of je minder snel Dupuytren-verslechtering hebt.
-
Dr. Edwin de Vrij
Andere behandelopties die bestaan: shockwave therapie, corticosteroïdinjecties, andere medicijnen die je injecteert. We hebben onvoldoende bewijs dat dat beter is dan de behandelmethodes die we al hebben met de naald of het mes.
-
Dr. Edwin de Vrij
Welke is het beste? Weten we niet zo goed, welke behandeling. Het is ook niet zo makkelijk te zeggen, want de ene hand is niet de andere. Bij de ene patiënt die bijvoorbeeld nog geen kromstand heeft, maar wel dat het naar elkaar getrokken wordt, wil je misschien eerder iets opereren met het mes dan met de naald. Het is verschillend per patiënt.
-
Dr. Edwin de Vrij
Als we ze dan bij langsgaan.
-
Dr. Edwin de Vrij
De standaardbehandeling is de selectieve fasciotomie. Dat je al het aangedane bindweefsel waar het Dupuytren-weefsel in zit eruit snijdt nadat je de huid hebt geopend, waarbij je de zenuwen en de slagaders spaart. Dan sluit je de huid opnieuw. Er komen wat foto’s van een patiënt die daar toestemming voor heeft gegeven hoe dat er ongeveer uitziet. Hier zie je een ringvinger met Dupuytren en een kromstand. Daar snijden we door de huid. Dat kan je op verschillende manieren doen. Je kan een lengtesnee doen die je daarna Z-vormig sluit. Laat ik je zo zien, zoals hier.
-
Dr. Edwin de Vrij
Het aangedane weefsel heb ik hier getekend. Dat is dit. Dat wordt weggesneden en dan blijft er zo’n vinger over waarbij het Dupuytren-weefsel weg is en belangrijke structuren zijn achtergebleven, namelijk in het geel de zenuwen. De slagaders zitten er ook vlakbij en in blauwe stippellijn de pees met de peeskoker. Die zitten dieper van het Dupuytren-weefsel. Die hebben we ook laten zitten.
-
Dr. Edwin de Vrij
Dan wordt het weer gesloten. Dat doen we Z-vormig, zodat je geen rechtlijnig litteken over een gewricht krijgt, want dat kan een samentrekking van litteken geven. Als je dat Z-vormig doet, krijg je geen samentrekking.
-
Dr. Edwin de Vrij
Handtherapie na selectieve fasciëctomie, ook een belangrijk onderdeel van de gehele behandeling. Het liefst binnen drie tot vijf dagen na de operatie dat je daarmee start. Kan verschillende doelen hebben. Het verminderen van zwelling. Als je minder zwelling in de vinger hebt, kan je weer makkelijker bewegen. Ze kunnen meehelpen in de wondverzorging en de littekenbehandeling en het helpen van de belasting en belastbaarheid voor de hand. Ook hoe je je hand voor jouw specifieke werk of hobby’s weer kan gaan leren inzetten.
-
Dr. Edwin de Vrij
Volgens onze richtlijn is handtherapie of oefentherapie altijd geïndiceerd. Hoe je die oefentherapie insteekt, daar kan een handtherapeut bij helpen.
-
Dr. Edwin de Vrij
Passief oefenen is dat je met de andere hand de vingers die geopereerd zijn buigt en strekt. Actief is dat je ze zelf met die geopereerde hand buigt en strekt. Het is belangrijk dat die pezen weer gaan glijden en dat je minder verlittekking hebt.
-
Dr. Edwin de Vrij
Meerdere keren per dag oefenen is belangrijk.
-
Dr. Edwin de Vrij
Na een operatie kan het wel tot drie maanden duren, die handtherapie, voordat je uiteindelijk weer een volledig belastbare, krachtige hand hebt die al die functies weer kan zoals voor de operatie.
-
Dr. Edwin de Vrij
Heel soms is er een spalk nodig, bijvoorbeeld voor de nacht. Bijvoorbeeld wanneer er ook vlakbij het gewricht geopereerd is en een gewricht wil vaak weer verlittekenen en kromtrekken. Of als je merkt in het beloop dat de vinger weer terug wil naar die kromstand die die gewend was, kan het helpen om hem ’s nachts een nachtspalk te geven, maar niet standaard.
-
Dr. Edwin de Vrij
Gaan we de verschillende behandelopties verder bij langs. De percutane naald fasciotomie, de PNF. Hier een filmpje.
-
Dr. Edwin de Vrij
Ook een patiënt van professor Werker die geopereerd wordt met de naald. Onder lokale verdoving is dit, poliklinische ingreep. Met de naald krassen we over het Dupuytren-weefsel, over die streng, die we dan als een elastiekje als het ware knippen, dat die streng losgaat. Je kan dan soms een krakend [krakend geluid] geluid horen. Ik doe hem even voor [gelach]. Wanneer je de vinger dan recht krijgt. We eindigen die ingreep vaak met een subtiele beweging om het laatste vezeltje nog te scheuren. Ik heb altijd goed contact tijdens de patiënt met zo’n behandeling. Vertel mij als je iets voelt van pijn of bliksemschicht, elektrisch gevoel, de vinger in, want dan zijn we te diep, zitten we vlakbij een zenuw en die mag niet beschadigen.
-
Dr. Edwin de Vrij
Handtherapie na PNF, percutane naald fasciotomie, is niet altijd nodig. Het is een relatief kleine ingreep. Prikgaatje maak je voor de naald. Heel soms scheurt de huid een beetje open omdat de vinger al lang krom staat. Als je die dan rechter maakt, komt hij op rek. Maar dat wondje geneest eigenlijk altijd vanzelf.
-
Dr. Edwin de Vrij
De dag na de operatie kan je de hand alweer gebruiken en meer inzetten. Ik adviseer meestal twee weken geen zware krachten met de hand en daarna kun je alles weer. Het is een korte hersteltijd.
-
Dr. Edwin de Vrij
Als je de naaldmethode vergelijkt met de standaard selectieve fasciëctomie, op de korte termijn geeft die, met het mes methode (selectief fasciëctomie), de vingers iets beter recht. Bij een kromstand van een vinger minder dan 90 graden maakt het niet zoveel verschil.
-
Dr. Edwin de Vrij
In de vingers zelf werkt een selectieve fasciëctomie wat beter dan bij een kromstand in de handpalm, vanuit de handpalm naar de grootste knokkel.
-
Dr. Edwin de Vrij
Je ziet ernstigere complicaties bij de selectieve fasciëctomie. Je maakt namelijk ook een grotere wond en een grotere wond heeft meer kans op infectie, bloeding, huidschade.
-
Dr. Edwin de Vrij
Uiteraard met een langere, grotere wond moet ook die hand langer herstellen, dus is de hersteltijd langer. Dat kan dus ook wel die drie maanden zijn. Maar de tevredenheid is min of meer gelijk als je die groepen vergelijkt.
-
Dr. Edwin de Vrij
De lange termijn, als je de naaldmethode vergelijkt met de selectieve fasciëctomie, heb je een recidief van ongeveer 30 graden na vijf jaar in ongeveer 20% van de gevallen na de selectieve fasciëctomie en in ongeveer 80% van de gevallen van de PNF. Dus die naaldmethode komt het sneller terug. Is ook logisch, want die streng zit er nog. Je hebt hem alleen even onderbroken en als dat weer bij elkaar groeit, kan die weer aan de vinger trekken.
-
Dr. Edwin de Vrij
Maar dan kun je het vaak nog een keer doen, de naaldmethode. Dan ben je hopelijk weer een paar jaar verder.
-
Dr. Edwin de Vrij
De derde behandeloptie, en ook de meest uitgebreide behandeloptie, is de dermato fasciëctomie. Daarbij voeg je een huidtransplantaat toe, omdat je het aangedane Dupuytren-weefsel weghaalt, maar ook de bovenliggende huid waar de Dupuytren al in zit. Dat wil je vervangen. Hier is een patiënt, die heeft in beide handen Dupuytren. Gaan we eerst naar de linkerhand. Daar is het Dupuytren-weefsel vervangen.
-
Dr. Edwin de Vrij
Het Dupuytren-weefsel is weg en de overliggende huid is vervangen met een huidtransplantaat. Die halen we vaak van de onderarm of de bovenarm. Daar heb je niet die bindweefsel laag die je in de handpalm hebt, dus verwacht je ook niet dat het vanuit die huid terug kan groeien.
-
Dr. Edwin de Vrij
Hier de andere hand na vier maanden.
-
Dr. Edwin de Vrij
Zoek maar even naar het huidtransplantaat. Hier en hier. De huid kan iets anders van soepelheid voelen, maar op het eerste zicht valt het heel erg mee wat je ervan ziet.
-
Dr. Edwin de Vrij
Na een dermato fasciëctomie met huidtransplantaat moet de patiënt handtherapie krijgen. Altijd.
-
Dr. Edwin de Vrij
In Groningen zijn we gewend 10 dagen een gipsspalk om dat huidtransplantaat rust te geven en te kunnen ingroeien, want die is echt eventjes los geweest van de arm, heeft geen bloedtoevoer en nu moeten er nieuwe bloedvaatjes groeien. Dan 10 dagen spalk, heeft hij ook die rust.
-
Dr. Edwin de Vrij
Daarna moet er aandacht zijn voor de opbouw van een stijve vinger in beweeglijkheid en kracht. En ook aandacht voor dat huidtransplantaat.
-
Dr. Edwin de Vrij
Jullie zien hier een foto van een patiënt die een spalk heeft gekregen van de handtherapeut. Valt jullie iets op aan de linkerhand? De pink. Welke pink? Heel goed dat je het zegt. Ja. Die is geamputeerd.
-
Dr. Edwin de Vrij
Dat kan ook als Dupuytren maar terug blijft komen en we hebben meerdere keren geopereerd. Op een gegeven moment staan wij ook met de rug tegen de muur en kunnen wij ook niet veel meer. Dan ben je soms een hele kromme vinger die alleen maar in de weg zit, liever kwijt dan rijk. Waarbij je uiteindelijke handfunctie dan weer beter wordt. Want daar gaat het om.
-
Dr. Edwin de Vrij
De langetermijneffecten van dermato fasciëctomie, zijn die beter dan de selectieve fasciëctomie? Weten we niet goed, omdat we daar nog niet een hele eerlijke vergelijking van hebben in de literatuur, maar het lijkt er wel op. Er wordt beschreven een recidiefpercentage na vijf jaar van ongeveer 10%. Sommige studies wat lager nog. Dat is dus weer wat lager dan de gemiddeld 20% van de selectieve fasciectomie.
-
Dr. Edwin de Vrij
Dankzij professor Werker hebben we een Dupuytren expertisecentrum opgericht in de provincie Groningen. Dat zit in het Ommelanderziekenhuis en daar werken we ook samen. Daar hebben we een stappenplan die ik ook gebruik in mijn dagelijkse praktijk. Dat we niet te vroeg willen opereren als er een kromstand is, maar ook zeker niet te laat.
-
Dr. Edwin de Vrij
Als iemand in een stabiele fase zit met weinig kromstand, dan wachten wij ook af.
-
Dr. Edwin de Vrij
De eerste keus behandeling is voor ons de naaldmethode en dat heeft meerdere redenen. Eén is: het is simpel en snel. Je bent als patiënt snel geholpen. Weinig risico’s. Maar het geeft ons ook een gevoel van: hoe snel komt het bij u terug? In wat voor soort categorie valt uw Dupuytren? Is dat een agressievere Dupuytren die snel terugkomt? Ben je na drie maanden weer terug bij af?
-
Dr. Edwin de Vrij
Dan zijn wij sneller geneigd om de selectieve fasciëctomie over te slaan en meteen een dermato fasciëctomie als volgende stap te doen. Want dan is de kans waarschijnlijk ook groter dat je na een selectieve fasciectomie ook snellere terugkromstand hebt.
-
Dr. Edwin de Vrij
Als het na een naaldmethode terugkomt, doen we nog een keer een naaldmethode en eventueel nog een keer. Dat kan vaak ook prima. Als het niet meer lukt bij een flinke kromstand, bijvoorbeeld ook richting het gewricht, dan gaan we naar de selectieve fasciëctomie.
-
Dr. Edwin de Vrij
Als je een recidief hebt, dus dat het terugkomt, de kromstand, na een selectieve fasciëctomie, stappen wij over naar de dermato fasciëctomie met een huidtransplantaat.
-
Dr. Edwin de Vrij
Bij heel ernstige Dupuytren of bij hele jonge patiënten die het al hebben met aantasting van de huid, gaan we in één keer agressief naar de dermato fasciëctomie met huidtransplantaat. Om de kans dat het terug gaat komen zo laag mogelijk te houden.
-
Dr. Edwin de Vrij
Gaat het altijd goed? Weten jullie vast allemaal, maar dat is helaas niet het geval. Want elke ingreep die een arts doet heeft risico’s. Je maakt wonden. Wonden kunnen infecties geven, bloedingen. Je kan zenuwschade maken. Wonden kunnen problemen geven of slecht genezen. Er kan pijn ontstaan.
-
Dr. Edwin de Vrij
Die risico’s zijn het kleinst wanneer je ingreep zo klein mogelijk is, dus bij de naaldmethode. Maar ook daarbij heb je nog steeds een kans dat je bijvoorbeeld de zenuw die je niet ziet op het oog zou beschadigen.
-
Dr. Edwin de Vrij
Het belangrijkste risico is het recidief, dat het terugkomt. Dat weten we bij al die behandelmethoden.
-
Dr. Edwin de Vrij
Heel soms, zoals ik net al even in het plaatje liet zien, is een amputatie niet te voorkomen om iemand maar weer handfunctie te kunnen geven. Dan kun je afhankelijk van waar de kromstand zit een deel van de vinger verwijderen of de hele vinger.
-
Dr. Edwin de Vrij
Heel soms hadden we, heeft professor Werker een methode voor een stukje uit de vinger, het middelste kootje, waarbij iemand toch weer op het oog een vinger heeft. Dus soms moet je wel iets weghalen.
-
Dr. Edwin de Vrij
Waar vind ik dan een goede behandelaar? En moet iedereen naar Groningen? Dat mag, hoeft niet. Iedereen is altijd welkom. Maar in principe kan elke handchirurg, of dat een plastisch chirurg is of traumachirurg of orthopedisch chirurg, in ieder geval iemand die bekwaam is in de handchirurgie en Dupuytren vaker opereert, kan een eerste keer een Dupuytren waarschijnlijk prima opereren.
-
Dr. Edwin de Vrij
Dus dat is voor de meeste patiënten met Dupuytren een goede oplossing.
-
Dr. Edwin de Vrij
Wij vinden dat een patiënt die een ernstigere vorm heeft en bijvoorbeeld jong is, zeg onder de 40, met in de familie veel Dupuytren, als beide handen zijn aangedaan of de kromstand na een operatie snel weer terug is gekomen. Bij mensen met suikerziekte heb je meer kans op complicaties, maar ook meer kans dus op een recidief, dat het terugkomt. We vinden dat het fijn is dat die geopereerd wordt of behandeld wordt door een specialist die nog wat meer ervaring heeft in specifiek Dupuytren. Daar hebben we in ieder geval een aantal plastisch chirurgen van in het Ommelanderziekenhuis in ons expertisecentrum.
-
Dr. Edwin de Vrij
Dan hebben we nu tijd om met elkaar in discussie te gaan en hoop ik van jullie vragen ook nog wat op te steken. En hoop ik dat jullie hier al wat van hebben geleerd.
Lieke van Buuren is werkzaam bij de Nederlandse Vereniging voor Podotherapie en als podotherapeut. Zij vertelt hoe klachten door Ledderhose kunnen verminderen door aangepast schoeisel dat wordt verzorgd door een podotherapeut.
-
Lieke van Buuren
Ik ben Lieke van Buuren. Ik ben podotherapeut en gezondheidswetenschapper en werk voor de Nederlandse Vereniging van Podotherapeuten. Veel mensen kennen de ziekte van Ledderhose vanwege de knobbels in de voet, in de voetzool. Uiteindelijk gaat het niet echt om de knobbel bij de podotherapie, maar om de gevolgen zelf. De pijn en de beperkingen tijdens het staan en het lopen in het dagelijkse leven. Een podotherapeut helpt daarbij.
-
Lieke van Buuren
Een podotherapeut is een beschermde opleidingstitel wat opereert binnen de wet 34, van de beroepen in de individuele gezondheidszorg, de wet BIG. Er zijn twee opleidingsplekken in Nederland. Je kunt het volgen in Eindhoven bij de Fontys of in Enschede bij de Saxion Hogescholen.
-
Lieke van Buuren
Wij zijn direct toegankelijk, dus je hebt geen verwijzing van een huisarts of een medisch specialist nodig om een podotherapeut de eerste keer te consulteren. Daarentegen werkt een podotherapeut wel dagelijks intensief samen met huisartsen of medisch specialisten of andere zorgprofessionals.
-
Lieke van Buuren
Ik ben zelf ook een podotherapeut sinds 2008, aangevuld met gezondheidswetenschappen. Ik werk ook nog als podotherapeut één à twee dagen in de week in de praktijk. Daarnaast werk ik als beleidsmedewerker wetenschap en vakinhoud bij de Nederlandse Vereniging van Podotherapeuten, die de belangen behartigt van de individuele podotherapeuten zelf.
-
Lieke van Buuren
Wij hebben ongeveer 1.100 à 1.200 leden. Bijna iedereen, elke podotherapeut is aangesloten bij de beroepsvereniging. In deze hoedanigheid sta ik ook vandaag de presentatie te geven.
-
Lieke van Buuren
Wat is de ziekte van Ledderhose? Dit is een vorm van plantaire fibromatose in de voetzool. De knobbels zijn goedaardig. Het kan verschillend zijn in grootte, aantal. Maar kunnen dus klachten geven doordat de peesplaat druk en wrijving geeft op het grondoppervlak. Bij staan of lopen of sporten of tijdens het werk of wandelen, afhankelijk van de activiteiten tijdens het dagelijkse leven.
-
Lieke van Buuren
Bij mensen met Dupuytren komt Ledderhose vaker voor. Bij een grote studie van het UMCG is eruit voortgekomen dat één op de vijf mensen met ziekte van Dupuytren ook Ledderhose in de voetzolen heeft, dan de gemiddelde Nederlander zelf los op zichzelf staand heeft.
-
Lieke van Buuren
Hoe ontstaat Ledderhose? Dat weten onderzoekers nog niet precies.
-
Lieke van Buuren
Het ontstaat in ieder geval niet door een steentje in je schoenen of verkeerde schoenen of een trauma wat je hebt opgelopen.
-
Lieke van Buuren
Waarschijnlijk speelt toch een erfelijke factor mee of aanleg om die goedaardige knobbels te ontwikkelen. Maar er is niet eenduidige oorzaak aan te wijzen waar het nou precies om komt. Mogelijk heeft wel het langdurige staan en lopen invloed op het ontwikkelen van de klacht.
-
Lieke van Buuren
Waarom doen die knobbels pijn? Dat zei ik net ook. Dat komt door die druk en die wrijving op het grondoppervlak. Dat geeft irritatie. Mensen gaan ook anders lopen. Dat komt ook uit onderzoek voort, dat mensen gaan compenseren en daardoor ook andere secundaire klachten veroorzaken.
-
Lieke van Buuren
Daardoor gaan mensen ook minder staan, minder lopen, minder werken en gaan ze het staan en lopen ook vermijden, waardoor de kwaliteit van leven naar beneden gaan en minder mobiel worden.
-
Lieke van Buuren
Dat heb ik net eventjes verteld. Dan kan ik naar de volgende slide. Waarom naar een podotherapeut? Een podotherapeut kijkt niet, niet elke knobbel geeft dezelfde klachten. Een kleine knobbel kan veel pijnklachten geven, maar een grote knobbel of meerdere aantallen knobbels kunnen bijvoorbeeld minder pijn en beperking in het dagelijkse leven geven. Daarom kijken we niet alleen naar die knobbel, maar maken we ook de therapie passend voor de individu, zodat de mobiliteit weer omhoog gaat en de dagelijkse activiteiten beter uitgevoerd kunnen worden. We kijken naar de stand van de voeten, naar de drukverdeling onder de voeten, hoe iemand staat en hoe iemand loopt, wat voor werk iemand doet, wat voor schoenen iemand draagt en wat de invloed is van de knobbels op het dagelijkse leven, zodat wij daar een passende therapie voor kunnen opzetten.
-
Lieke van Buuren
We kunnen niet de ziekte genezen. We kunnen het ook niet oplossen. We kunnen de knobbel niet laten verdwijnen, maar door therapie kunnen wij de knobbels druk vrijleggen, zodat de druk en de wrijving vermindert.
-
Lieke van Buuren
Hierdoor kunnen mensen comfortabeler lopen, beter weer boodschappen doen, naar de winkel, lekkerder wandelen, enzovoort. Waardoor de kwaliteit van het leven omhoog gaat.
-
Lieke van Buuren
Hoe doen wij dat? Primair uit onderzoeken laat zien dat 90% van de mensen niet conservatief behandeld wordt door middel van op maat gemaakte zolen in combinatie met een goede schoen. Niet elke zool is hetzelfde voor iedereen. Het wordt altijd op maat gemaakt. Zo kan bijvoorbeeld ook een zool voor een sporter er weer anders uitzien als een wandelaar of iemand die werkzolen nodig heeft voor veel lopen in een magazijn.
-
Lieke van Buuren
Er is niet een standaardoplossing voor iedereen.
-
Lieke van Buuren
De meerwaarde is dat wij naar het individu kijken en een match care-principe hanteren.
-
Lieke van Buuren
Naast een zooltherapie, om de knobbels druk vrij te leggen, is ook een goede schoen dragen belangrijk. Als wij een perfecte zool maken en die wordt gedragen in een slechte schoen, dan worden therapiedoelen niet gehaald.
-
Lieke van Buuren
Een podotherapeut zal altijd kijken naar de schoenen en daar een advies in meegeven. Ook om het passend te krijgen voor het individu om de mobiliteit te vergroten.
-
Lieke van Buuren
Vaak dragen mensen thuis de zolen niet, lopen ze op blote voeten of op sokken.
-
Lieke van Buuren
Vaak horen we het probleem dat de migraties van het bed naar het toilet pijnlijk zijn en kan een podotherapeut een oplossing bieden om in huis een slipper naar maat te maken. Dan krijg je dat een loopzool direct de steunzool is om de knobbels druk vrij te leggen, zodat ook in huis therapiedoelen nagestreefd kunnen worden. Dat mensen beter therapietrouw zijn en de pijn minder wordt.
-
Lieke van Buuren
In een grote Amerikaanse studie kregen ruim negen van de 10 mensen een niet-conservatieve therapie. Dat houdt in dat ze niet geopereerd zijn. Naast zolen ook een passende schoen. Dat benadrukt dat dit een belangrijk onderdeel is in de behandeling van de ziekte van Ledderhose.
-
Lieke van Buuren
Hier ligt de meerwaarde van de podotherapeut. Als ik het samengevat kan zeggen: de podotherapeuten behandelen niet de knobbel, we kunnen het niet wegnemen, maar de gevolgen daarvan. Dat behandelen we door middel om de druk en de wrijving van die knobbels weg te halen door middel van een podotherapeutische zool in combinatie met een schoen en in huis nog een slipper bijvoorbeeld, waardoor de dagelijkse activiteiten verbeteren en de pijn verbeteren en de mobiliteit van de mensen omhoog gaat en de kwaliteit van leven ook omhoog gaat, zodat ze beter de dagelijkse boodschappen kunnen gaan doen.
-
Lieke van Buuren
Naast mijn eigen kennis heb ik ook bronnen gebruikt als input voor deze presentatie. Die zijn hier te zien. Dit is mijn einde van de presentatie. Ik sta graag open voor vragen. Bedankt voor jullie aandacht.
Willemijn Kolff, is werkzaam als radiotherapeut en oncoloog in het UMC Amsterdam-Almere. Zij behandelt patiënten met Ledderhose, zij vertelt hoe de behandeling verloopt en vertelt hoe de vaak ernstige klachten verdwijnen door deze behandeling. Een hoopgevend verhaal!
-
Willemijn Kolff
Hallo allemaal, mijn naam is Willemijn Kolff. Ik ben radiotherapeut-oncoloog van het Amsterdam UMC. Daar werk ik al sinds 2004. Jullie zien op de dia staan dat ik mezelf benignoloog noem sinds ik deze aandoening onder mijn hoede heb genomen.
-
Willemijn Kolff
Ik zie nu dus best wel veel mensen ook met goedaardige aandoeningen. Overigens is Ledderhose niet het enige dat we bestralen. We bestralen bijvoorbeeld ook mensen met, ik weet niet of jullie weten wat het is, Graves-orbitopathie. Dat is dat je ogen naar buiten worden geduwd doordat je spieren veel te dik zijn. Dat is een ander voorbeeld van een goedaardige aandoening dat ook wordt bestraald. Trouwens ook al jaren.
-
Willemijn Kolff
Dit is net al gezegd, maar waarom heet het zo? Dat komt omdat meneer Georg Ledderhose, een chirurg, deze aandoening voor het eerst heeft beschreven. Ik moet eerlijk bekennen dat toen ik er voor het eerst van hoorde, dat ik dacht: Ledderhose, misschien lijkt het op iets leerachtigs. Helemaal niet. Zo heet de meneer die het ontdekt heeft.
-
Willemijn Kolff
Het gaat om de peesplaat onder de voet, dus het komt niet bij de hiel voor om daar nog even op voor te komen. Het zit alleen maar op die peesplaat en dan uit zich dat in bobbels onder je voet. Heel vaak ter hoogte van de eerste straal, zo noemen we dat. Dat is de pees van je grote teen naar je hielbot. Dat is denk ik ook het punt waar je het meeste druk op hebt. Kijk ik even naar mijn collega hier. Daar zie je het meeste knobbels, maar het kan over de gehele voet voorkomen. Niet bij de hiel, maar de onderkant van de voet. Ik heb bijvoorbeeld een patiënt die het zelfs in de tenen heeft aan de onderkant. Als klachten kan het krampen geven. Daarvoor kan masseren werken, om daar op terug te komen. Ik heb patiënten die als ze ’s ochtends wakker worden zoveel pijn hebben dat ze even masseren of juist op een koude vloer gaan staan. Het is voor iedereen wisselend wat het beste werkt. Hier geldt niet: het is hetzelfde en geen voet is hetzelfde. Het is zelf uitproberen: wat werkt voor mij?
-
Willemijn Kolff
Het kan heel pijnlijk zijn en een beperking geven bij het lopen.
-
Willemijn Kolff
Wat zijn de behandelopties? Om daar op terug te komen. Bijvoorbeeld opereren.
-
Willemijn Kolff
Dat is in het verleden zeker gedaan. Je kan een corticosteroïdinjectie geven. Dat is een injectie met een ontstekingsremmend middel. Als er een beetje ontsteking omheen zit, zou dat dat af kunnen remmen. Of shockwave therapie wordt ook gedaan. Echter, dit werkt allemaal niet.
-
Willemijn Kolff
Opereren, er zijn chirurgen die zullen zeggen: ik kan het wel. Natuurlijk kan het. Alleen is het zinvol? Nee, want je krijgt vaak littekenweefsel ervoor terug of weer de Ledderhose knobbels zelf. Dus dan krijg je precies op de plek waar je last had een littekenbult. Dan heb je weer precies hetzelfde probleem. Krijg je weer pijn. Dus opereren is echt geen optie, in tegenstelling tot Dupuytren, dat je wel goed kan opereren. Een corticosteroïdinjectie kan misschien op de korte termijn werken. Misschien heb je dan een paar maanden wat minder last, maar het heeft geen blijvend effect. Dat is natuurlijk wat je wel wil bereiken, want die aandoening gaat niet weg. En shockwavetherapie geldt eigenlijk hetzelfde voor. Is niet iets dat een blijvend effect geeft.
-
Willemijn Kolff
Wat doet dat wel? Radiotherapie. Hier zien jullie een voorbeeld van een bestralingsapparaat. Die hebben wij op onze afdeling ook. Maar wat doet radiotherapie eigenlijk?
-
Willemijn Kolff
Het is een beetje denken aan het liedje: soort magie. Helemaal niet. Ik weet niet of u weleens een röntgenfoto heeft gehad, maar het principe is hetzelfde. We gebruiken röntgenstraling om mensen te behandelen om daarmee een aandoening weg te krijgen. Bij een röntgenfoto is de energie heel laag. Wij gebruiken een heel hoge energie, maar het is verder precies dezelfde soort straling. En straling is iets, dat zien we niet, voelt het niet en het hoort het niet. Maar het is er wel. Ook nu is het er. Komt ook altijd een beetje uit de muren. Spannend, hè [gelach]? Hoe doen we radiotherapie bij zo’n Ledderhose? Hier ziet u een voorbeeld van een voet en dan is er gemarkeerd waar die knobbels zitten. Dan geven we vijf keer bestralingen. Dat is op de doordeweekse dagen, dus maandag tot en met vrijdag. Per bestraling kost ongeveer 10 minuten. Bestralen zelf is maar enkele minuten en daar merk je niks van. Bij elkaar is het 10 minuten. Waarom? Omdat we iemand in de juiste houding moeten leggen en dat doen de medewerkers op bestralingstoestel. Dat is niet iets wat ik doe. Ik zie de patiënt en beoordeel: daar zit het en dat gaan we bestralen. Dan krijgt de patiënt 10 weken rust en dan wordt er weer vijf keer bestraald.
-
Willemijn Kolff
Daar krijg je heel blije voeten van [gelach]. Maar hoe weten we dat?
-
Willemijn Kolff
Er zijn heel veel data over gepubliceerd en dat noemen we dan retrospectief. Je kijkt terug naar: we hebben patiënten behandeld en hoe doen die het? Dan zien we: dat werkt. Maar dat is niet voldoende bewijs, want je gaat op zoek naar mensen waar het wat heeft gedaan. Maar in ieder geval daarin zien we dat het goede effect heeft. Alleen je wil dat vergelijken met niet behandelen.
-
Willemijn Kolff
Wat er ook in ieder geval werd gezien is dat er een hoge slagingskans is met heel weinig bijwerkingen.
-
Willemijn Kolff
Even iets over waar het wordt gedaan, radiotherapie. Dit heb ik van de site geplukt en daar heb ik zelf een leuk kaartje bij geklust met de paarse smileys. Daar wordt allemaal bestraling gegeven voor Ledderhose. Het zijn iets meer smileys dan de centra die jullie zien staan, maar dat komt omdat ons eigen centra vier behandellocaties heeft, dus die heb ik toegevoegd.
-
Willemijn Kolff
Dat is in Hoorn en in Almere, voor degene die het willen weten. In ieder geval best wel overal in Nederland kan je terecht. Dat laat dit plaatje zien.
-
Willemijn Kolff
Dan gaan we terug naar de voeten. Dit is allemaal heel indrukwekkend, maar waar mijn collega het al over had: is het wel wetenschappelijk bewezen? Want als je bestraling geeft, dat is niet iets dat we zomaar gaan doen. We willen wel weten: klopt het wat we doen? Zeker in Nederland, want je krijgt alleen maar vergoeding van zorg als het wetenschappelijk bewezen is.
-
Willemijn Kolff
Er is een grote studie opgezet door mijn collega radiotherapeut Roel Steenbakker in Groningen. Anneke Daamen, die ook al is genoemd, is daarop gepromoveerd. Een fase drie studie. Dan leg ik kort uit hoe de studie ging. Het ging om patiënten met Ledderhose. Er werd geloot. Je gooit uit de computer een dobbelsteentje op en je krijgt behandeling A of behandeling B.
-
Willemijn Kolff
Zowel de patiënt als de dokter wisten niet welke behandeling er werd gegeven. Dan was er nepbestraling of echte bestraling. Ons instituut heeft er ook aan meegedaan. Dat is hartstikke leuk om te doen. Ik wist ook niet of patiënten wel of niet bestraald waren. Op het bestralingstoestel deed ik net alsof ze wel bestraald werden. Dan werd er een geluidje afgespeeld, want je hoort bestraling niet, maar wel het apparaat. Dat was een verschil. Dat werd op die manier gedaan. Er zaten 84 mensen in en in totaal ging het om 130 knobbels. Sommige mensen hadden meer knobbels op één voet of beide voeten waren aangedaan. Bij 44 patiënten had één knobbel en bij 38 patiënten ging het maar om één voet. Maar bij 46 patiënten beide voeten. Heel vaak zie je beide voeten. Overigens bij deze patiënten hoorde ik ook vaak dat het in de familie voorkwam of familieleden met Dupuytren en ook de Peyronie. Gemiddelde leeftijd van deze patiëntengroep was 56. Wat een voorwaarde was: ze mochten niet eerder geopereerd zijn, want dat geeft een soort bias noemen we dat. Dat kan een vertroebeling geven van je onderzoek.
-
Willemijn Kolff
Die mensen kregen veel vragenlijsten, maar onder andere kregen ze elk bezoek dit kaartje onder hun neus van mij van: hoe gaat het met de pijn? Dan moet je een score geven van 0 tot 10. Dit kaartje hielp daarbij. Nul is geen pijn, 10 het allerergst.
-
Willemijn Kolff
Elk bezoek werd dat vastgelegd. Daar kwam duidelijk uit dat als je bestraalt ten opzichte van de nepbestraling, dat bestralen een vermindering geeft van de pijnklachten. Het geeft een verbetering van het looppatroon, verbetering van de kwaliteit van leven.
-
Willemijn Kolff
Hier zie je dat in staafdiagrammen.
-
Willemijn Kolff
Arm één, daar staat sham radiotherapie, dat betekent nepbestraling. Arm twee was de welbestraling. Dan zie je op 18 maanden, je moet naar de groene vakjes krijgen, bij elkaar is dat 80%. Zegt: acht van de 10 mensen hebben baat bij bestraling. Wat interessant is om te zien, als je kijkt bij de groep die niet bestraald is, daar zie je ook dat spontane beloop van Ledderhose. Mensen kunnen ook spontaan wat minder last krijgen of juist meer. Het is een grillige aandoening wat dat betreft. Fijn dat het al negen jaar stabiel is, maar ook dat is iets [lacht] dat erg wisselt.
-
Willemijn Kolff
Hoe gaat radiotherapie? Kunnen we zomaar iedereen bestralen? Nee, we moeten de voet in kaart brengen. Op deze dia ziet u linksboven een voet en dan heb ik gemarkeerd waar dat knobbeltje zit.
-
Willemijn Kolff
Dan wordt er, we noemen dat een soort masker, een soort afdruk gemaakt van de voet. Dat is het plaatje daaronder. Hier ligt de patiënt op de buik, tegenwoordig doen we het in rugligging. Maar er wordt wel zo’n soort masker gemaakt zodat de voet gefixeerd ligt op de bestralingstafel, zo noemen we dat. Als je bestraald wordt, ligt je voet stil. Dat je niet dit kan gaan doen met je voet, want dat is onhandig. Komt de bestraling niet op de goede plek.
-
Willemijn Kolff
Het rechterplaatje zijn dwarsdoorsnedes van een CT-scan. Wij maken een CT-scan om de voet in kaart te brengen en aan te geven wat we willen bestralen en wat niet.
-
Willemijn Kolff
De lijntjes op deze dia geven aan waar de afwijking zit. Maar het is op zo’n CT-scan heel erg moeilijk om deze afwijkingen te zien. Ook al verander je de kleurinstelling, het is lastig te zien. Vandaar dat we markeren met een metaaldraadje. Dat helpt dan dat ik weet: daar moet ik kijken. Want zoals ook mijn collega al zei: er zitten veel structuurtjes in de voet.
-
Willemijn Kolff
Ik had niet gedacht dat het zo moeilijk was om naar CT-scans van voeten te kijken. Ik ben gewend om mensen met longkanker te behandelen bijvoorbeeld en dat soort scans. Dit is echt, vind ik, veel moeilijker.
-
Willemijn Kolff
Dit is hoe een bestralingsplan eruit ziet. In het midden zie je waar de afwijking zit. De rode lijnen, we hebben altijd een soort extra marge om de afwijking voor als er iets beweging is of toch wat uitgebreider, dat je dat ook bestraalt. Helemaal daaromheen is een groene lijn. Dat is de maximale bestralingsdosis. Hoe verder die lijntjes ervan af komen, hoe lager de dosis. Ik weet niet of jullie je allemaal nog van school herinneren hoe hoogtelijnen eruit zien in gebergtes, maar daar vind ik dit altijd op lijken. Het middelpunt is het hoogste punt en hoe lager het punt, hoe lager de dosis. Dan zie je dat de rest van zo’n voet, dat daar heel weinig bestralingsdosis komt.
-
Willemijn Kolff
Hartstikke leuk, maar zijn er ook bijwerkingen? Ja, maar die vallen heel erg mee, kan ik alvast zeggen. Eén op de drie heeft een milde roodheid van de voetzool. Daar hoor ik mensen nooit over. Vraag ik ook niet echt naar. Wie kijkt er nou onder zijn voetzool? Niet, toch?
-
Willemijn Kolff
Maar dat is in die studie allemaal netjes bekeken. Milde droogheid van de huid van de voet bij drie op de 10. Ook dat is iets, ik hoor mensen daar niet over. Maar dan denk ik altijd: hoe dan? Merk je dat dan echt als je je sokken en je schoenen aan hebt?
-
Willemijn Kolff
Het zijn allemaal minimale bijwerkingen, moet ik zeggen. Branderig gevoel hoor ik wel wat vaker. Dat heeft één op de vijf.
-
Willemijn Kolff
Sommige mensen, één op de 10 ongeveer, hebben een tijdelijke toename van de pijn. Dat hoor ik nu wat vaker, nu we heel veel patiënten zien. Ik zie denk ik wel één keer per week iemand met Ledderhose. Voordat de studie gepubliceerd was, zag ik deze mensen nooit. Behalve in die studie.
-
Willemijn Kolff
Ik heb het idee dat ik dat iets meer hoor, maar dan weet ik ook niet helemaal: wat hebben mensen allemaal gelezen? Speelt denk ik ook mee. Maar ik hoor het wel dat ze bijvoorbeeld tijdens de behandeling of daarna de eerste week wat meer pijn hebben en dan zakt het weer af.
-
Willemijn Kolff
Bij een groot deel verdwijnen al die bijwerkingen weer.
-
Willemijn Kolff
Als we letten op bijwerkingen, dan scoren we ook de gradering. Dat gaat dan van graad één tot graad vijf is dat je niet meer onder ons bent. Dat komt hier helemaal niet voor. Maar dit is allemaal graad één, dus heel minimaal en enkele graad twee. Dat zijn minimale bijwerkingen.
-
Willemijn Kolff
Dat is het einde van mijn presentatie. Met bestraling, daar komt het op neer, krijg je bewezen blijere voeten.
Patrick van Houts, is bestuurslid bij SDN. Hij vertelt over de behandeling van zijn Ledderhose en hoe de pijnlijke knikker onder zijn voet verdween.
-
Gespreksleider
Dan wil ik u zeggen dat ik enorm blij ben met het feit dat we een jaar geleden Anneke de Haan en Roel Steenbakker hier uitgebreid hadden praten over de studie, over de resultaten, enzovoort. En vandaag hebben we twee mensen uit de praktijk gezien: Lieke en daarna Willemijn, om specifiek in te gaan op de behandelingen. En dat met name radiotherapie voor Ledderhose tot enorm positieve effecten heeft geleid.
-
Gespreksleider
Dat moet iedereen van ons toch ook weer hoop geven.
-
Gespreksleider
Toen ik deze week in gesprek was met een andere patiëntenvereniging, dat doe je wel eens om te leren van elkaar, zeiden ze: wat ons opvalt, is dat jullie ervaringsverhalen zo enorm pakkend zijn, zo treffend. Ze zeiden erbij: koester dat, ga ermee door.
-
Gespreksleider
Aan het eind van deze korte bijeenkomst wil ik laten zien, of laten horen door iemand, hoe effectief zo’n behandeling met radiotherapie bij Ledderhose gegaan is. Patrick, mag ik jou het woord geven?
-
Patrick van Houts
Ik heb net al gezegd dat ik Dupuytren en Ledderhose had en dat ik daar vorig jaar hierop terecht ben gekomen. Ik heb Dupuytren in mijn linkerhand en Ledderhose in mijn rechtervoet.
-
Patrick van Houts
Omdat ik dat in mijn hand herkende, daar heb ik geen last van, want ik ben rechts. Maar bij het vastpakken van de trap merkte ik dat dat toch pijnlijk was. Toen zei iemand: dat is vast Dupuytren. Toen ben ik naar de huisarts gegaan en zei de huisarts: meneer, dat is overduidelijk Dupuytren. Maar ik heb ook een mededeling voor u: in dit stadium kan er niet zoveel mee gebeuren. Ik zeg: ik heb iets soortgelijks misschien in mijn voet, helemaal geen idee van Ledderhose op dat moment, waar ik bij het sporten wel last van heb. Ik zeg: zou dat ermee te maken kunnen hebben? Toen zei ze: dat is zeer interessant, want daar kan ik misschien wel iets mee. Toen heeft ze me een echo laten maken om aan te tonen dat het daadwerkelijk Ledderhose zou zijn.
-
Patrick van Houts
Ben ik uiteindelijk bij de podotherapieafdeling beland. In die tussentijd was ik op deze meeting, dus het is nog maar een jaar geleden. Heb ik al die informatie opgedaan. Voordat ik bij de afdeling podotherapie kwam, had ik me helemaal ingelezen. Dat is een belangrijk punt, denk ik.
-
Patrick van Houts
Ik ben niet het enige ervaringsverhaal. Ik weet niet of u dat allemaal gelezen heeft, maar we hebben op de laatste nieuwsbrief en op de website een vergelijkbaar verhaal als dat van mij staan, van iemand die Ledderhose had en behandeld is met radiotherapie. Zeer interessant om te lezen en op een aantal punten zeer vergelijkbaar met wat ik heb meegemaakt.
-
Patrick van Houts
Ik kwam op de afdeling podotherapie en toen had ik al gelezen dat radiotherapie daar een zeer goede mogelijkheid van zou zijn.
-
Patrick van Houts
De behandeling was in eerste instantie ingezet op het maken van zooltjes, wat ook heel logisch is. Maar ik zei: zou ik niet nog wat verder onderzoek kunnen laten doen om te kijken of radiotherapie een mogelijkheid was? Dat was best een discussie. Ik heb die aios drie keer teruggestuurd naar zijn baas, omdat ik zei: ik wil dat jullie er echt even naar kijken. Ze kunnen toch in ieder geval kijken of het een mogelijkheid is.
-
Patrick van Houts
Uiteindelijk heb ik een verwijzing gekregen. Ik ben naar Almere geweest. Willemijn is ook mijn arts en ben daar volledig behandeld, wat een interessante ervaring is. Op de oncologieafdeling als met een goedaardige aandoening aan te komen. Dat is een heel ander soort ervaring dan ik tot dan toe had om in een gewoon ziekenhuis rond te komen. Het is zeer geruststellend. Je wordt echt behandeld als een klant. Ik was zeer onder de indruk van het personeel, hoe ze je proberen gerust te stellen. Het is toch een wat aparte ingang van het ziekenhuis.
-
Patrick van Houts
De behandeling ging redelijk voorspoedig. Misschien moet ik ook nog vertellen: de eerste keer dat ik bij Willemijn kwam, jullie hebben het gezien, Willemijn is heel duidelijk. Ik twijfelde op dat moment nog enigszins aan wat voor soort patiënt ik was. Het was niet zo dat ik strompelend door de kamer heen liep. Als ik een dag had gelopen, had ik er wat last van. Althans, had ik iets last van mijn voet. Wist ik veel dat het ook bij mijn Ledderhose vandaan zou kunnen komen.
-
Patrick van Houts
En bij het tennissen. Ik ben een fanatiek racketsportenspeler, van allerlei racketsporten. Ik speel veel tennis. Als ik één wedstrijd had gespeeld, en vaak moest ik er twee of drie, dan na één wedstrijd had ik echt last. Maar het is een luxeprobleem, zag ik dat. Vervolgens had Willemijn naar de gegevens gekeken en zei: dit is duidelijk Dupuytren en ik weet zeker dat we hier wat mee kunnen doen. Wat ook bleek. We hebben de behandeling ingezet.[lacht] Ja. Je zei Dupuytren. Dat zei ik natuurlijk niet. Nee, Ledderhose. Sorry, excuus. Jij zei Ledderhose uiteraard.
-
Patrick van Houts
De behandeling opgezet. Dat eerste traject kostte best veel tijd met alle afstemming van ziekenhuizen en artsen en de echo en de afdeling podotherapie en de huisarts. Maar op het moment dat ik bij Almere binnenkwam, ging het allemaal heel snel. De verwijzing, opbellen, afspraak maken en de behandeling was ook snel ingezet.
-
Patrick van Houts
Twee weken, ik reis veel, zei ik net ook, voor mijn werk, dus dat was best wel iets inplannen.
-
Patrick van Houts
Dat ging prima. Toen ben ik een week thuisgebleven en heb ik die vijf behandelingen gehad. In eerste instantie niet veel gemerkt, niet veel van de behandeling, maar ook niet aan mijn voet. Daar hebben we een evaluatie van gehad. Maar dat is gebruikelijk, dat je daar niet meteen iets van merkt.
-
Patrick van Houts
Na negen weken heb ik nog een contactmoment gehad met Willemijn, vlak voor de tweede serie van vijf. Toen hebben we besloten, of Willemijn zei: als dit de uitkomst is, dan hoeven we die tweede serie niet te doen. Waar ik ook heel blij mee ben achteraf, want dat was ook daadwerkelijk het geval. Ik had op dat moment een knobbel ter grootte van een knikker in mijn voet.
-
Patrick van Houts
Ik heb ook een zooltje waar je heel duidelijk in ziet dat er een knikkeruitsparing in zit. Die is vrijwel weg. Ik ging van, ik dacht dat ik in eerste instantie zei, zes of zeven op de schaal van tien pijnklachten en ik ging terug naar twee of drie. Ook na een zware tenniswedstrijd. Ik gebruik weer mijn normale schoenen, mijn zakelijke schoenen zoals deze, in plaats van comfortabele schoenen.
-
Patrick van Houts
Ik had niet alleen last van mijn zool, maar ik had ook allerlei andere klachten aan mijn been en mijn voet, die ik nu achteraf terug kan verwijzen naar dat ene knobbeltje dat nu weg is. Dus ik ben hier heel positief over. Het is natuurlijk een n=1 verhaal.
-
Patrick van Houts
Misschien ook iets over de bijwerkingen nog. Ik weet dat we iets tijd hebben.
-
Patrick van Houts
Ik had ook vrijwel geen last van bijwerkingen. Ik had het gevoel dat mijn voet na de behandeling, na de bestraling iets opgewarmd was. Ik legde dat uit aan mijn familie alsof er een soort magnetron in mijn voet had gezeten. Warmte voelde ik, wat dan ook snel weer verdwenen was.
-
Patrick van Houts
Ik heb wel, en dat was in de tijd dat het ging verdwijnen, zo’n vijf, zes, zeven weken na de behandeling, dat die knobbel duidelijk wegging en dat de pijn minder werd. Een droge huid gehad, wat zelfs ging schilferen en vervellen. Maar dan niet een gewone vervelling, maar echt een uitdroging. Waar ik afgelopen zomer wel van mijn vrouw bijvoorbeeld opmerkingen over kreeg. Het was een prachtige zomer, veel met slippers rondgelopen. Dat dat zichtbaar was. Maar dat is ook allemaal weer verdwenen. Als dat nou het ergste is, dan valt het ook wel mee. Dus ik ben zeer positief. Een zeer goede behandeling.
-
Patrick van Houts
Ik zou zeggen: doe er uw voordeel mee en lees ook zeker dat verhaal wat we op de website hebben staan. Want dat is, René, een zeer inzichtelijk verhaal, toch?